Marokko raakt eerst de zintuigen: kruid in de medinalucht, een gebedsoproep over daken, een tajinedeksel dat omhooggaat, en een blauwe steeg in Chefchaouen die verzonnen lijkt. Marrakech is de poort en de chaos. Fes is ouder en dieper. De Atlas en de woestijn zijn waarom mensen het ticket verlengen.
Het is een land van gastvrijheid en van gehaast, vaak in dezelfde vijf minuten. Leer een paar woorden Darija of Frans, drink de muntthee, en behandel de eerste prijs als het begin van een gesprek, geen belediging. Humor reist verder dan wantrouwen.
Treinen tussen de keizersteden zijn comfortabel en goedkoop. De bergen en de Sahara willen een chauffeur of een tour die jij koos, niet een die jou vond. Geef Marrakech drie nachten, en verlaat het dan — de reis begint wanneer de muren achter je liggen.
Eet met brood, accepteer het extra gebak, en haast een riadtuin niet. Marokko is een plek die eruitziet als een ansichtkaart en voelt als een onderhandeling, in de beste zin: je komt het halverwege tegemoet, en het komt jou tegemoet.